Son zamanlarda Afganistan ve Pakistan aras\u0131nda ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 ili\u015fkiler g\u00f6zlemleniyor. En son Pakistan\u2019\u0131n Afganistan\u2019a hava sald\u0131r\u0131s\u0131, ikili ili\u015fkilerde gerilimi daha da art\u0131rd\u0131. Bu olaydan sonra Afganistan Taliban y\u00f6netiminin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Amir Han Muteki, Hindistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 ile Katar\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Bu olaylar ya\u015fan\u0131rken iki \u00fclkenin farkl\u0131 yetkilileri birbirlerini su\u00e7lamaya devam etti. Son g\u00fcnlerde ise Pakistan istihbarat\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczey yetkililerinin Ankara\u2019da Taliban\u2019a muhalif liderlerle bir araya geldikleri g\u00fcndemde. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin arka plan\u0131nda ne oldu\u011fu, bir tehdit mi yoksa sadece bir mesajdan m\u0131 ibaret oldu\u011fu sorusu da merak konusu.<\/p>\n\n\n\n
Pakistan Milli G\u00fcvenlik \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131’ndan (ISI) \u00fcst d\u00fczey bir heyet, cumartesi g\u00fcn\u00fc Ankara\u2019da Afganistan’\u0131n eski yetkilileri ve muhalif liderlerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc.
Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, Salahuddin Rabbani, Abd\u00fcrre\u015fid Dostum, Abdurrab Rasul Sayyaf, Muhammed Muhakkik ve Kerim Halili gibi isimlerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi.
Elde edilen bilgilere g\u00f6re bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin amac\u0131, Pakistan\u2019\u0131n Taliban kar\u015f\u0131t\u0131 siyasi muhaliflerle etkile\u015fimini art\u0131rmakt\u0131r. Ayr\u0131ca, bu gruplar\u0131n \u0130slamabad\u2019da siyasi ofisler a\u00e7mas\u0131 ve Pakistan Taliban Hareketi (TTP) ile m\u00fccadelede ortak i\u015f birli\u011fi konular\u0131n\u0131n da g\u00fcndemde oldu\u011fu belirtiliyor.
Kaynaklara g\u00f6re benzer bir ziyaret daha \u00f6nce de yap\u0131lm\u0131\u015f; bu, son \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde Pakistan\u2019\u0131n \u00fcst d\u00fczey heyetlerinin T\u00fcrkiye\u2019ye ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ikinci ziyarettir. Peki, Taliban\u2019\u0131n en iyi dostu olarak bilinen Pakistan neden muhalif liderlerle bir araya geliyor?<\/p>\n\n\n\n
Pakistan\u2019\u0131n Afganistan\u2019daki Hayalleri, Hayalden \u00d6teye Ge\u00e7medi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bilindi\u011fi \u00fczere Pakistan, Taliban\u2019\u0131n gerek kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda gerekse Taliban\u2019\u0131n birinci d\u00f6neminde Taliban y\u00f6netimini resmiyette tan\u0131m\u0131\u015f ve sars\u0131lmaz bir destek vermi\u015ftir. ABD\u2019nin Afganistan i\u015fgali sonras\u0131 Pakistan, \u00e7ift tarafl\u0131 bir politika izleyerek yine Taliban\u2019\u0131 desteklemekten vazge\u00e7memi\u015fti. 15 A\u011fustos 2021 y\u0131l\u0131nda Taliban\u2019\u0131n ikinci kez iktidara gelmesi, Pakistan i\u00e7in sadece Taliban\u2019\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Pakistan\u2019\u0131n da zaferiydi. Hatta Taliban, Kabil\u2019i ele ge\u00e7irir ge\u00e7irmez \u015fu an hapiste olan eski Pakistan \u0130stihbarat \u015eefi Hamid Han da Kabil\u2019de zafer kahvesi i\u00e7ti. Fakat belli ki Afganistan\u2019da i\u00e7ti\u011fi kahvenin hat\u0131r\u0131 onu daha \u00e7ok s\u00fcr\u00fcnd\u00fcrecekti. Evet, Taliban iktidara gelmi\u015fti ve Pakistan\u2019daki y\u00f6netim de bir o kadar mutluydu; eski y\u00f6netimle \u00e7\u00f6zemedi\u011fi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zecekti, Durrand s\u0131n\u0131r\u0131 sorunu kapanacakt\u0131, Pakistan Taliban\u0131 (TTP) Pakistan y\u00f6netimi ile m\u00fczakere masas\u0131nda oturacakt\u0131, Pakistan Afganistan\u2019da herkesten daha \u00e7ok etki sahibi olacakt\u0131 ve\u2026 Ancak bu planlar\u0131n hi\u00e7biri ger\u00e7ekle\u015fmedi. Taliban askerleri, Afganistan-Pakistan s\u0131n\u0131r\u0131nda Pakistan askerlerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. TTP’nin Pakistan’daki sald\u0131r\u0131lar\u0131 artt\u0131. Taliban yetkilileri, Durrand S\u0131n\u0131r Hatt\u0131’n\u0131 tan\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek bir g\u00fcn Afgan topraklar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 geri alacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00dcstelik Taliban, Pakistan’\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131 ve rakibi olan Hindistan ile diplomatik ili\u015fkileri geli\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6yle bir ortamda ISI yetkililerinin Taliban muhalifleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmesi, Pakistan\u2019\u0131n Afganistan\u2019da bir taraftan Taliban\u2019a net bir mesaj g\u00f6nderirken di\u011fer taraftan da Pakistan\u2019\u0131n Afganistan\u2019daki etkisinin son derece azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yeni ittifaklar ile dostluklar aray\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n Pakistan istihbarat\u0131n\u0131n Taliban\u2019a muhalif liderlerle Ankara\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015fme haberi ard\u0131ndan farkl\u0131 mecralarda tepkileri de beraberinde getirdi. Bu durum sosyal medya kullan\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan iyi veya k\u00f6t\u00fc olarak de\u011ferlendirilirken en dikkat \u00e7ekici a\u00e7\u0131klama ise ABD\u2019nin eski Afganistan \u00d6zel Temsilcisi Halilzad\u2019tan geldi.<\/p>\n\n\n\n ABD’li Halilzad \u00c7ok K\u0131zg\u0131n: \u201cSon Derece Olumsuz Bir Geli\u015fme\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n ABD’nin eski Afganistan \u00d6zel Temsilcisi Zalmay Halilzad, sosyal medya platformu X \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda Pakistan’\u0131n \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 (ISI) yetkililerinin, \u015fu anda T\u00fcrkiye’de ya\u015fayan eski Afgan liderlerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne dair raporlar oldu\u011funu duyurdu. Afganistan\u2019da ve Afgan Halk\u0131 Nezdinde Yeri Olmayanlarla G\u00f6r\u00fc\u015fmek Ne \u0130\u015fe Yarar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Afganistan\u2019da y\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen siyasi ve g\u00fcvenlik krizleri, \u00fclkenin gelece\u011fini belirleme konusunda temel akt\u00f6rlerin rol\u00fcn\u00fc daha da kritik hale getirmi\u015f durumda. Ancak Afgan halk\u0131n\u0131n deste\u011fini kaybetmi\u015f, ge\u00e7mi\u015fte etkili olamayan veya sahadaki dinamiklerden kopmu\u015f isimlerle ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde anlaml\u0131 oldu\u011fu ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusu. Son olarak, Afganistan’da kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n tesisi, toplumun t\u00fcm kesimlerini temsil eden ve halk\u0131n ger\u00e7ek beklentilerini yans\u0131tan akt\u00f6rlerle do\u011frudan, kapsay\u0131c\u0131 bir diyalog kurulmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sahadaki ger\u00e7eklikleri g\u00f6rmezden gelen ya da halk\u0131n iradesinden kopuk y\u00fcr\u00fct\u00fclen her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fim, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmekte yetersiz kalacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Abdul Satar Kawa <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Son zamanlarda Afganistan ve Pakistan aras\u0131nda ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 ili\u015fkiler g\u00f6zlemleniyor. En son Pakistan\u2019\u0131n Afganistan\u2019a hava sald\u0131r\u0131s\u0131, ikili ili\u015fkilerde gerilimi daha da art\u0131rd\u0131. Bu olaydan sonra Afganistan Taliban y\u00f6netiminin D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Amir Han Muteki, Hindistan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131\u2019n\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 ile Katar\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Bu olaylar ya\u015fan\u0131rken iki \u00fclkenin farkl\u0131 yetkilileri birbirlerini su\u00e7lamaya devam etti. Son g\u00fcnlerde ise Pakistan…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1172,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[45,131],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171"}],"collection":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1171"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1174,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171\/revisions\/1174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Bir zamanlar ABD\u2019nin Afganistan i\u015fgalinde ABD\u2019nin bir numaral\u0131 adam\u0131 olarak Afganistan\u2019da \u00f6nemli g\u00f6revler \u00fcstlenen Halilzad, e\u011fer bu iddialar do\u011fruysa bunun son derece olumsuz bir geli\u015fme oldu\u011funu belirterek, “Bu, \u0130slamabad’\u0131n eski Afgan yetkilileri propaganda arac\u0131 olarak kullanmak ve gen\u00e7 Afganlar\u0131 \u015fiddet ve \u00f6l\u00fcm\u00fc yaymak i\u00e7in birer ajan olarak i\u015fe almak istedi\u011fini g\u00f6steriyor,” dedi.
Taliban\u2019\u0131n ikinci kez iktidara gelmesini sa\u011flayan ve Taliban ile ABD\u2019nin Doha g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde ABD taraf\u0131n\u0131 temsil eden Halilzad, “Pakistan g\u00fcvenlik kurulu\u015fu b\u00fcy\u00fck ihtimalle bu liderleri ve yeni militanlar\u0131 Taliban ile pazarl\u0131k kozuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp tavizler koparmaya \u00e7al\u0131\u015facak, ard\u0131ndan da onlar\u0131 terk edecektir. Nitekim baz\u0131lar\u0131 ge\u00e7mi\u015fte bu durumu bizzat tecr\u00fcbe etti,” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Afganistan\u2019daki siyasi ve toplumsal yap\u0131y\u0131 \u015fekillendiren unsurlar art\u0131k ge\u00e7mi\u015ften olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r. Bug\u00fcn veya yar\u0131n sahada s\u00f6z sahibi olan akt\u00f6rler, me\u015fruiyetlerini halk deste\u011finden alacaklard\u0131r. Bu nedenle Afgan halk\u0131 nezdinde etkisi kalmam\u0131\u015f ki\u015filerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin, siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmekten ziyade sadece belirli \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n pozisyonlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik hamleler oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n