{"id":1457,"date":"2025-07-07T12:34:16","date_gmt":"2025-07-07T12:34:16","guid":{"rendered":"https:\/\/afgrc.com\/?p=1457"},"modified":"2025-07-07T12:34:53","modified_gmt":"2025-07-07T12:34:53","slug":"iran-israil-saldirilari-sonrasi-gazabini-afganlardan-mi-cikariyor-yarim-milyona-yakin-afgan-irandan-geri-gonderildi-iom-insani-kriz-uyarisi-yapti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/tr\/2025\/07\/07\/iran-israil-saldirilari-sonrasi-gazabini-afganlardan-mi-cikariyor-yarim-milyona-yakin-afgan-irandan-geri-gonderildi-iom-insani-kriz-uyarisi-yapti\/","title":{"rendered":"\u0130ran, \u0130srail Sald\u0131r\u0131lar\u0131 Sonras\u0131 Gazab\u0131n\u0131 Afganlardan m\u0131 \u00c7\u0131kar\u0131yor? Yar\u0131m Milyona Yak\u0131n Afgan, \u0130ran\u2019dan Geri G\u00f6nderildi, IOM \u0130nsani Kriz Uyar\u0131s\u0131 Yapt\u0131"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1457\" class=\"elementor elementor-1457\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-05f331c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"05f331c\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-30b42df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"30b42df\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>BM Uluslararas\u0131 G\u00f6\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc (IOM), \u0130ran\u2019\u0131n 6 Temmuz\u2019a kadar belgesiz Afgan g\u00f6\u00e7menlerin \u00fclkeden zorla geri g\u00f6nderilmesinin ard\u0131ndan, Haziran ay\u0131ndan bu yana yakla\u015f\u0131k 450 bin Afgan\u2019\u0131n \u0130ran\u2019dan Afganistan\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu ani ve kitlesel d\u00f6n\u00fc\u015fler, Afganistan\u2019\u0131n k\u0131r\u0131lgan altyap\u0131s\u0131n\u0131 ve insani yard\u0131m sistemini ciddi \u015fekilde zorluyor.<\/p><p>IOM verilerine g\u00f6re, 1 Haziran \u2013 5 Temmuz 2025 tarihleri aras\u0131nda toplam 449.218 Afgan \u0130ran\u2019dan geri d\u00f6nd\u00fc. B\u00f6ylece, 2025 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131ndan bu yana \u0130ran\u2019dan Afganistan\u2019a d\u00f6nenlerin say\u0131s\u0131 906.326\u2019ya ula\u015ft\u0131. Sadece Haziran ay\u0131nda 256.000 ki\u015fi \u00fclkeye geri d\u00f6nd\u00fc; bu say\u0131 \u015fimdiye kadar g\u00f6r\u00fclen en y\u00fcksek ayl\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015f rakam\u0131 oldu.<\/p><p>IOM Genel Direkt\u00f6r\u00fc Amy Pope, duruma ili\u015fkin \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p><p>\u201c\u0130ran\u2019dan gelen bu denli b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131, k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Pakistan\u2019dan ya\u015fanan yo\u011fun d\u00f6n\u00fc\u015flerin hemen ard\u0131ndan geldi\u011fi i\u00e7in, halihaz\u0131rda zay\u0131f olan insani m\u00fcdahale kapasitesine b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 olu\u015fturuyor. \u0130nsanlar yaln\u0131zca \u00fczerlerindeki k\u0131yafetlerle, yorgun ve acil yiyecek, sa\u011fl\u0131k ve destek ihtiyac\u0131yla geri d\u00f6n\u00fcyor. Bu tablo son derece endi\u015fe verici ve uluslararas\u0131 toplumdan acil ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yan\u0131t gerektiriyor. Afganistan bu y\u00fck\u00fc tek ba\u015f\u0131na ta\u015f\u0131yamaz.\u201d<\/p><p>Geri d\u00f6nenlerin %70\u2019i zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilirken, %99\u2019u belgelerden yoksundu. Sadece 25 Haziran g\u00fcn\u00fc, 28.000\u2019den fazla ki\u015fi Afganistan\u2019a d\u00f6nd\u00fc.<\/p><p>\u0130ran Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Muhammed Movahedi Azad, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00fclkede yasa d\u0131\u015f\u0131 \u015fekilde kalan t\u00fcm yabanc\u0131lara\u00a0 \u00f6zellikle Afganlara en k\u0131sa s\u00fcrede \u0130ran\u2019\u0131 terk etmeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu ve aksi halde yasal i\u015flem ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p><p>\u0130ran makamlar\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re, \u00fclkede 6 milyondan fazla Afgan ya\u015f\u0131yor ve bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 2.5 milyonu herhangi bir yasal stat\u00fcye sahip de\u011fil. Artan ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve kamuoyundaki ho\u015fnutsuzluk nedeniyle, \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti g\u00f6\u00e7menlere y\u00f6nelik kontrolleri s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rm\u0131\u015f durumda. \u00d6zellikle Haziran ay\u0131nda \u0130ran ile \u0130srail aras\u0131nda patlak veren 12 g\u00fcnl\u00fck \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan baz\u0131 Afganlar\u0131n casuslukla su\u00e7lanmas\u0131, kamuoyundaki gerilimi art\u0131rd\u0131.<\/p><p>\u0130ran\u2019\u0131n Kabil\u2019deki \u00fcst d\u00fczey diplomat\u0131 Ali R\u0131za Bikdeli, bu hafta Dogarun s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131n\u0131 ziyaret ederek, Afgan yetkililerle i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcrecini &#8220;insani ve d\u00fczenli&#8221; \u015fekilde y\u00fcr\u00fctme s\u00f6z\u00fc verdi.<\/p><p>IOM, Herat ve Nimruz vilayetlerinde ve \u0130slam Kala ile Milak s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda, Haziran ay\u0131nda 23.000\u2019den fazla ki\u015fiye acil yard\u0131m sa\u011flad\u0131. Sunulan hizmetler aras\u0131nda g\u0131da, ge\u00e7ici bar\u0131nma, ula\u015f\u0131m, sa\u011fl\u0131k, psikososyal destek ve kad\u0131nlar ile \u00e7ocuklara y\u00f6nelik nakit yard\u0131m\u0131 yer al\u0131yor.<\/p><p>IOM, &#8220;D\u00f6n\u00fc\u015flerin g\u00fcvenli, onurlu, g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve kar\u015f\u0131lay\u0131c\u0131 topluluklar i\u00e7in y\u00f6netilebilir olmas\u0131 gerekir&#8221; vurgusunu yaparak, yerel hizmetlerin \u00e7\u00f6kme noktas\u0131na geldi\u011fini ve hem d\u00f6nenler hem de yerel halk i\u00e7in temel ihtiya\u00e7lara eri\u015fimin tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu bildirdi.<\/p><p><strong>B\u00f6lgesel E\u011filimler K\u00f6t\u00fcle\u015fiyor<\/strong><\/p><p>Nisan \u2013 May\u0131s aylar\u0131 aras\u0131nda, Pakistan\u2019\u0131n &#8220;Yasad\u0131\u015f\u0131 Yabanc\u0131lar \u0130ade Plan\u0131 (IFRP)&#8221; kapsam\u0131nda tek bir ayda yakla\u015f\u0131k 110.000 Afgan zorla \u00fclkesine g\u00f6nderildi. Eyl\u00fcl 2023\u2019ten bu yana \u0130ran ve Pakistan\u2019dan d\u00f6nen belgesiz Afganlar\u0131n say\u0131s\u0131 2.43 milyonu ge\u00e7ti ve bunlar\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131 zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi.<\/p><p>IOM Operasyonlardan Sorumlu Genel M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ugochi Daniels, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p><p>\u201cAfganistan\u2019a d\u00f6nen insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu son derece k\u0131r\u0131lgan durumda; evlerini, e\u015fyalar\u0131n\u0131 ve i\u015flerini arkalar\u0131nda b\u0131rakmak zorunda kald\u0131lar. Bu kadar hassas bir d\u00f6nemde, uluslararas\u0131 topluma \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131z, acil insani ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131d\u0131r.\u201d<\/p><p>IOM, Eyl\u00fcl 2023\u2019ten bu yana bir milyondan fazla Afgan\u2019a var\u0131\u015f sonras\u0131 yard\u0131m ula\u015ft\u0131rd\u0131. Ancak mevcut fon yetersizli\u011fi nedeniyle ihtiyac\u0131 olanlar\u0131n yaln\u0131zca %10\u2019una ula\u015fabildi\u011fini duyurdu.<\/p><p>IOM\u2019un Afganistan Temsilcisi Mihyung Park, \u015fu uyar\u0131y\u0131 yapt\u0131:<\/p><p>\u201cPakistan\u2019dan da yeni bir b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015fken, sahadaki ihtiya\u00e7lar h\u0131zla art\u0131yor \u2013 hem s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde hem de geri d\u00f6nenleri kar\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan yerel toplumlarda.\u201d<\/p><p>IOM ve ortaklar\u0131, ko\u015fullar elveri\u015fli hale gelene kadar zorla geri g\u00f6nderme i\u015flemlerinin durdurulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yineliyor. Fon eksikli\u011fi ve b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011fi sa\u011flanamazsa, bu durumun b\u00f6lgesel istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fckleyebilece\u011fi konusunda da uyar\u0131yor.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BM Uluslararas\u0131 G\u00f6\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc (IOM), \u0130ran\u2019\u0131n 6 Temmuz\u2019a kadar belgesiz Afgan g\u00f6\u00e7menlerin \u00fclkeden zorla geri g\u00f6nderilmesinin ard\u0131ndan, Haziran ay\u0131ndan bu yana yakla\u015f\u0131k 450 bin Afgan\u2019\u0131n \u0130ran\u2019dan Afganistan\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu ani ve kitlesel d\u00f6n\u00fc\u015fler, Afganistan\u2019\u0131n k\u0131r\u0131lgan altyap\u0131s\u0131n\u0131 ve insani yard\u0131m sistemini ciddi \u015fekilde zorluyor. IOM verilerine g\u00f6re, 1 Haziran \u2013 5 Temmuz 2025 tarihleri aras\u0131nda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1458,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1457"}],"collection":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1457"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1462,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1457\/revisions\/1462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/afgrc.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}