دومین کارگاه کتابخوانی مرکز تحقیقاتی و مطالعاتی افغانستان و شورای محصلین افغانستان با اشتراک رئیس مرکز مطالعات مولانا پروفسور عدنان کارا اسماعیل اغلو در مرکز مطالعات مولانا درانقره به شکل حضوری و هم زمان آنلاین برگزار گردید.

 

در این جلسه که جلد نخست مثنوی معنوی در آن به خوانش گرفته شده بود با اشتراک تعداد از اساتید، محصلین و علاقمندان مولانا همراه بود.

جلسه، نخست با معرفی مختصر زندگی نامه مولانا و کارکرد های علمی و عرفانی وی آغاز گردیده در ادامه اشتراک کننده گان به ارائه برداشت هایشان در رابطه به جلد نخست مثنوی پرداختند.

در این جلسه مولانا شناس، پروفسور عدنان کارا اسماعیل اغلو به ادامه ارائه معلومات مفصل در مورد مولانا، دفتر نخست مثنوی معنوی را مورد بررسی قرار داده و از آن به عنوان کلیدی برای درک تمام از شش دفتر دیگر ذکر نمود. آقای عدنان در ادامه صحبت هایش به نقش بنیادین این اثر در تبیین مفاهیم کلیدی اندیشه عرفانی و سلوک معنوی پرداخته و جلد نخست را بحیث بخشی که مولانا اصول فکری و معنوی خود را بر آن بنا نهاده است، تعریف کرد. به گفته ایشان مولانا در این دفتر، نه‌ تنها مفاهیم عرفانی را معرفی می‌کند، بلکه مخاطب را از طریق داستان‌ها، استعاره‌ها و گفت‌وگوها برای سفری بزرگ به درون خود آماده ساخته و انسان را در مسیر کشف حقیقت، خودشناسی و خداشناسی هدایت می ‌کند.

در ادامه برنامه پروفسور استاد اسماعیل سویلمز رئیس دانشکده زبان فارسی دانشگاه انقره بر اصولی که آموزش های مولانا در در دفتر اول بر آن استوار است پرداخته و بر اهمیت و جایگاه حضرت مولانا تاکید نمود. تهذیب نفس و خودسازی، دعوت به تفکر و خودآگاهی، تقلید، آمادگی برای ورود به مراحل بالاتر عرفان و بیان سیر روح از نفس به حق از طریق رنج و اشتیاق از دیگر مسائلی بود که توسط اساتید و اشتراک کنندگان با تفصیل از دیدگاه های متفاوت مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در اخیر بر اهمیت این مربی معنوی(مولانا) که برای رسانیدن پیامش به مخاطب از شیوه های متفاوت اعم از حکایت، طنز و ضرب المثل استفاده نموده است، تاکید صورت گرفت.

زندگی ‌نامه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی و معرفی جلد نخست مثنوی معنوی: مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، که در جهان غرب به نام “رومی” شناخته می‌شود، یکی از بزرگترین شاعران، متفکران و عارفان تاریخ اسلام و ادب فارسی محسوب می شود. او در سال ۶۰۴ هجری قمری در شهر بلخ در افغانستان دیده به جهان گشود. پدرش، بهاءالدین ولد از عالمان و عارفان برجسته عصر خود به شمار می رفت و نقش مهمی در تربیت معنوی و فکری فرزندش ایفا نمود.

مولانا در دوران کودکی، به همراه خانواده‌اش به دلیل تهدیدهای ناشی از حمله مغول، از بلخ کوچ کرد. آنها از شهرهایی چون نیشابور، بغداد، مکه، دمشق و حلب عبور کردند و سرانجام در شهر قونیه در ترکیه ساکن شدند. مولانا بخش عمده عمر، تعلیم و تربیت خود را در همین شهر گذراند.

پس از درگذشت پدرش، مولانا تعلیمات عرفانی را نزد یکی از شاگردان پدرش، سید برهان‌الدین محقق ترمذی ادامه داد. اما نقطه عطف زندگی او، آشنایی با شمس‌الدین تبریزی بود. این دیدار که در حدود سال ۶۴۲ هجری رخ داد، تحولی عمیق در زندگی مولانا ایجاد کرد و او را از عالمی فقیه به عارفی شاعر و عاشق مبدل ساخت.

مولانا آثاری ماندگار از خود برجای گذاشته است که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از: غزلیات(دیوان شمس تبریزی)، رباعیات( حدود ۱۶۰۰ رباعی)، مثنوی معنوی، فیه ما فیه، و مکاتیب می باشد.

مولانا در سال ۶۷۲ هجری قمری در شهر قونیه درگذشت و در همان‌جا نیز به خاک سپرده شد. آرامگاه او امروزه زیارتگاه اهل دل از سراسر جهان می باشد.

مثنوی معنوی از جمله آثار مشهور مولانا، عارف و شاعر قرن هفتم هجری است که به زبان فارسی نوشته شده و از شش دفتر تشکیل شده است که در مجموع بیش از بیست‌وشش هزار بیت دارد. مولانا مثنوی را با هدف راهنمایی انسان در مسیر شناخت خدا، عشق الهی، و رسیدن به حقیقت وجود سروده است. او در این اثر با استفاده از داستان‌ها، تمثیل‌ها و حکایت‌های آموزنده، مفاهیم عمیق عرفانی، اخلاقی و فلسفی را به زبانی ساده و دلنشین بیان کرده است.

دفتر اول مثنوی حدود ۴۰۰۰ بیت دارد و در حدود سال ۶۵۴ هجری قمری سروده شده است. این دفتر با نی‌نامه
(بشنو از نی چون حکایت می ‌کند از جدایی‌ها شکایت می ‌کند) آغاز می‌شود که در آن، نی به‌عنوان نماد انسان جداشده از اصل الهی معرفی شده و در مسیر بازگشت به خدا، آوای فراق سر می‌ دهد. برخی از حکایات جلد نخست مثنوی قرار ذیل می باشد: حکایت نی‌نامه، پادشاه و کنیزک، زرگر و زن جهود، فیل در تاریکی، طوطی و بازرگان، نخچیران و شیر، موسى و شبان، شاه و وزیر جهود و غیره می باشد.

ناگفته نباید گذاشت که زبانی عمیق و رویکردی تربیتی مثنوی، کتاب را اثری بی‌بدیل ساخته‌اند که قرن‌هاست در سراسر جهان مورد خوانش قرار می گیرد.

جواب دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *